การศึกษาแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี ณ วัดในกลาง” เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนบางตะบูนวิทยา อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี

ผู้วิจัย: นางสาวศุภกัญญา   แดงเกตุ

สถานที่ทำงาน: โรงเรียนบางตะบูนวิทยา อำเภอบ้านแหลม  จังหวัดเพชรบุรี

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหาการวิจัย

          การเรียนในศตวรรษที่ 21 มีเป้าหมายไปที่ผู้เรียนให้เกิดคุณลักษณะในศตวรรษที่ 21 โดยผู้เรียนจะใช้ความรู้ในสาระหลักไปบูรณาการสั่งสมประสบการณ์กับทักษะ 3 ทักษะเพื่อการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21 คือ ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศ สื่อและเทคโนโลยี และทักษะชีวิตและอาชีพ ซึ่งการจัดการศึกษาจะใช้ระบบส่งเสริมการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การจัดกระบวนการเรียนรู้ควรจัดให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน เรียนรู้จากประสบการณ์จริงเรียนรู้ได้ทุกเวลาทุกสถานที่  ซึ่งสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ที่สถานศึกษาควรดำเนินการจัดให้มีแหล่งเรียนรู้ ศูนย์สื่อการเรียนรู้ ระบบสารสนเทศการเรียนรู้และเครือข่ายการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา เพื่อศึกษาค้นคว้าแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ระหว่างแหล่งเรียนรู้ ชุมชน ระหว่างสถานศึกษาและผู้สนใจทั่วไป (กระทรวงศึกษาธิการ, 2551 :1-15)  การจัดการศึกษาโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น จึงมีความหมายต่อบุคคลและสังคม ดังนั้น ในการจัดการศึกษาผู้ที่เกี่ยวข้องต้องจัดการศึกษาให้ผู้เรียนเกิดองค์ความรู้ แต่สภาพปัจจุบันในการจัดการศึกษาของชาติ ยังมองข้ามการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพของบุคคล องค์กร และท้องถิ่นให้สามารถบูรณาการวิถีชีวิตของคนในสังคม ให้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตได้ (พยุง ใบแย้ม, 2558 : 3) และยังพบว่า การจัดการศึกษายังขาดแนวทาง และรูปแบบการจัดการศึกษาของชาติที่เป็นเอกภาพ ขาดแนวทางในการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และขาดแนวทางในการจัดแหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีคุณค่าอย่างเหมาะสมและถูกต้อง (จิรัชฌา วิเชียรปัญญา, 2548 : 32-37) สถานศึกษาสามารถบริหารแหล่งการเรียนรู้ เพื่อให้การจัดแหล่งการเรียนรู้ในสถานศึกษามีคุณภาพ  ช่วยส่งเสริมการใช้แหล่งการเรียนรู้บรรลุเป้าหมายตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน สามารถสนับสนุนครูผู้สอนให้นำแหล่งการเรียนรู้ไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และการส่งเสริมผู้เรียนได้ศึกษาหาความรู้ด้วยตนเองในแหล่งการเรียนรู้ที่สถานศึกษาจัดไว้ เพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้อย่างต่อเนื่องโดยสถานศึกษาควรการดำเนินการการพัฒนาแหล่งเรียนรู้  (กระทรวงศึกษาธิการ, 2544 : 14) แหล่งการเรียนรู้ และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการจัดการเรียนรู้ และสามารถพัฒนาคุณภาพผู้เรียนได้อย่างดียิ่ง โดยการระดมทรัพยากร วิทยากรภายนอก ภูมิปัญญาท้องถิ่น ตลอดจนใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนที่มีอยู่แล้วในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการจัดการศึกษา และเห็นว่าท้องถิ่นมีความสำคัญ (Baker, 1994 pp. 58-62; Gardella, 1995 pp. 3362A–3363A) อ้างถึงใน พยุง ใบแย้ม, (2558)  เพราะว่าท้องถิ่นเป็นฐานชีวิต ถ้ามีการพัฒนาอย่างบูรณาการทั้งเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สุขภาพกายและใจสมบูรณ์มีความเป็นประชาธิปไตย และการศึกษาในชุมชนดีท้องถิ่นก็จะเข้มแข็ง มีศานติสุข เป็นฐานให้ประเทศมีความมั่นคงซึ่งในระบบการศึกษาตามกฎหมาย มุ่งให้เด็กได้เรียนระดับประถมประถม ต่อระดับมัธยม และระดับอุดมศึกษา (ประเวศ วะสี, 2543 : 18)

          จากสภาพปัญหาข้างต้น หลักสูตรในศตวรรษที่ 21 จึงควรออกแบบให้เน้นการเรียนรู้อย่างกว้างขวางและเป็นองค์รวม (Broad-based and Holistic Learning) เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสได้เรียนรู้เกี่ยวกับประเด็นปัญหาในโลกที่เป็นจริง โดยเชื่อมโยงเนื้อหาสาระเข้าด้วยกันกับบริบทชีวิตส่วนการจัดการเรียนรู้ควรบูรณาการทักษะการคิดการแก้ปัญหาการใช้เทคโนโลยีและมัลติมีเดีย โดยมีการประเมินผลตามสภาพจริง (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2557: 167-168) ผู้วิจัยจึงต้องการศึกษาการใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนของอำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี ครูในสถานศึกษาของศูนย์เครือข่ายในอำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี  ซึ่งข้อมูลที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้ จะเป็นแนวทางให้กับครูและผู้บริหารสถานศึกษา รวมถึงชุมชนจะได้ใช้เป็นประโยชน์ในการวางแผนเพื่อปรับปรุง  พัฒนาการใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ประกอบการจัดการเรียนการสอนของครูให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ตลอดจนใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับชุมชนและทุกหน่วยงานที่จะนำไปประกอบการพิจารณาปรับปรุงและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในชุมชน ให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมเอื้ออำนวยต่อการจัดการเรียนการสอนต่อไป

 

วัตถุประสงค์การวิจัย

          1. เพื่อศึกษาองค์ความรู้ของแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี ณ วัดในกลาง” อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี
          2. เพื่อกำหนดแนวทางการใช้แหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี” เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนบางตะบูนวิทยา อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี

 

วิธีดำเนินการวิจัย

เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล

          1. แบบบันทึกการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เรื่อง ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของวัดในกลาง
          2. แบบสังเกตลักษณะทางกายภาพของวัดในกลาง และโบราณสถานวัดในกลาง
          3. แบบบันทึกการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เรื่อง แนวทางการใช้แหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี ณ วัดในกลาง” เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนบางตะบูนวิทยา อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี

ลงพื้นที่สัมภาษณ์

การเก็บรวบรวมข้อมูล

          ผู้วิจัยนำแบบสัมภาษณ์เชิงโครงสร้างไปสัมภาษณ์กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่กำหนดไว้ใน  การลงพื้นที่ภาคสนามควรตั้งวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน การลงพื้นที่ควรดำเนินการแบ่งเป็น  4 ระยะ คือ การเตรียมการก่อนดำเนินการ การดำเนินการ การบันทึกข้อมูล และการสิ้นสุด

การวิเคราะห์ข้อมูล

          ผู้วิจัยนำแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ไปให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความถูกต้องและความสอดคล้องเชิงเนื้อหา จำนวน 3 คน คือ นายมหิศร แสงมณีรัตนชัย นางสาวปรศิตตา ประทีปพิชัย และนางเทียมเทพ  วิบูลรังสรรค์

สรุปผลการวิจัย

          1. ผลการศึกษาองค์ความรู้ของแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี ณ วัดในกลาง” อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี มีองค์ความรู้ทั้งหมด 3 ด้าน ด้านที่ 1 ความเป็นมา วัดในกลาง จังหวัดเพชรบุรีวัดในกลาง เป็นวัดเก่าแก่มีอายุไม่น้อยกว่า 250 ปี เป็นวัดที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงสร้างเพื่อถวายพระราชกุศลแด่พระมารดาซึ่งเป็นคนบ้านแหลม เจดีย์ อุโบสถแบบมหาอุด กุฏิ ศาลาการเปรียญ หอระฆัง และสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ ในวัดล้วนเป็นศิลปะสมัยอยุธยาตอนปลายหรือช่วงสมัยธนบุรี ด้านที่ 2 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นวัดในกลาง ในระหว่างสงครามเสียกรุงครั้งที่ 2 นางนกเอี้ยงได้หนีภัยสงครามมาพักกับบ้านญาติที่บ้านแหลม ตำบลบางครก แขวงเมืองเพชรบุรี เพื่อไม่ให้บุตรชายคือพระยาตากเป็นห่วงและทำภารกิจกอบกู้บ้านเมืองให้สำเร็จ  หลังจากปราบดาภิเษกทรงได้สถาปนาขึ้นเป็นพระพันปีหลวง และรับกลับไปอยู่ที่ธนบุรี   สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงพระราชทานพระตำหนักหลวงเก่าจากกรุงศรีอยุธยา และหลวงพ่อสุโขทัย  ให้แก่ชาวบ้านแหลม  และเป็นองค์อุปถัมภกวัดในกลาง  ด้านที่ 3  หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พบ ณ วัดในกลาง  ได้แก่ ศาลาการเปรียญวัดในกลาง เจดีย์รายหน้าอุโบสถ  เป็นเจดีย์ย่อไม้มุมสิบสองฐานสิงห์ จำนวน 3 องค์  พระพุทธรูปสำริด  ปางมารวิชัยศิลปะสุโขทัย ปัจจุบันเก็บรักษาไว้หอสวดมนต์และวัตถุโบราณที่จำนวนมาก

          2. ผลกำหนดแนวทางการใช้แหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น “ประวัติศาสตร์พระเจ้ากรุงธนบุรี” เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนบางตะบูนวิทยา อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี มี 5 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาบริบทของสถานศึกษาและเลือกแหล่งเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 2 การกำหนดมาตรฐานการเรียนรู้และสาระการเรียนรู้ ขั้นตอนที่ 3 การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น ขั้นตอนที่ 4 กระบวนการเรียนรู้ทักษะในศตวรรษที่ 21 ที่ได้รับการเรียนโดยแหล่งเรียนรู้ท้องถิ่น และ ขั้นตอนที่ 5 การวัดและประเมินผลการเรียนโดยใช้แหล่งเรียนรู้

คุณชอบนวัตกรรมนี้แค่ไหน

กดดาวเพื่อให้คะแนน

ค่าเฉลี่ย 4.2 / 5. จำนวนคะแนน 18

ให้คะแนนเพื่อเป็นกำลังใจให้ผู้สร้างนวัตกรรม

Share on facebook
แชร์ไปยัง Facebook
Share on twitter
แชร์ไปยัง Twitter
Share on whatsapp
แชร์ไปยัง WhatsApp
Share on print
พิมพ์หน้านี้

แสดงความคิดเห็น