การพัฒนาผลการเรียนรู้และความสามารถด้านทักษะการคิดโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ผู้วิจัย: นางสายพิน วงษารัตน์

สถานที่ทำงาน: โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย  เชียงราย 

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหาการวิจัย

         หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ได้กำหนดทักษะการคิดไว้ในมาตรฐานช่วงชั้นของกลุ่มสาระการเรียนรู้ รวมทั้งมาตรฐานการศึกษาและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน การจัดการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์ โดยอ้างอิงจาก (วินัย พงศ์ศรีเพียร, 2543: 8) และพบว่าครูผู้สอนประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ยังคงห่วงใยในเนื้อหามากกว่าทักษะกระบวนการและสร้างเจตคติที่ถูกต้อง ปัจจุบันเรื่องของ “การคิด” และ “การสอนคิด” ขาดการส่งเสริมให้เกิดกระบวนการคิดจึงก่อให้เกิดปัญหาอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นการสอนจึงต้องเป็นการสอนกระบวนการ

         การจัดการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาประสบปัญหา กล่าวคือ การเรียการสอนยังเป็นการสอนเพื่อพัฒนาความรู้ ขาดกระบวนการการพัฒนาทักษะการคิด ผู้เรียนไม่ได้ใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ ทำให้ผู้เรียนไม่ได้รับการพัฒนากระบวนการคิด เน้นครูสอนแบบบรรยายเพื่อถ่ายทอดความรู้มากกว่าการส่งเสริมให้นักเรียนสร้างองค์ความรู้และแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง ครูผู้สอนมีความรู้ ความเข้าใจในขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ต่ำกว่าเกณฑ์ (ทุติยาภรณ์ ภูมิดอนมิ่ง, 2551 : 75) ทำให้ผู้เรียนเกิดความเบื่อหน่ายส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนอยู่ในระดับที่ไม่น่าพอใจ ทำให้นักเรียนไม่เห็นคุณค่าของวิชาประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นวิชาที่พัฒนาความเป็นพลเมืองดี เรียนรู้อดีตเพื่อเข้าใจสภาพปัญหาในปัจจุบัน และการพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีเหตุผล (สิริวรรณ ศรีพหล, 2553: 132)

 

วัตถุประสงค์การวิจัย

         1. เพื่อเปรียบเทียบผลการเรียนรู้ก่อนเรียนและหลังเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย
         2. เพื่อศึกษาความสามารถด้านการคิด รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่เรียนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย
         3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

         กรอบแนวคิดการวิจัย ผู้วิจัยได้ทำการศึกษา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการสอนด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ ของ สิริวรรณ ศรีพหล (2553 : 142-145) และแถมสุข นุ่มนนท์ (2527 : 29) นำมาเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย

แบบแผนการวิจัย

          การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง (Experimental Research) ซึ่งผู้วิจัยได้ดำเนินการทดลองแบบแผนการวิจัยก่อนทดลอง (Pre Experimental Design) ศึกษากลุ่มตัวอย่างโดยการวัดผลก่อนและหลังทดลองแบบกลุ่มเดี่ยว (One Group Pretest Posttest Design) ดังแผนภาพ

  O1              X                     O2  

โดยที่      O1          แทน          การทดสอบก่อนการทดลองในกลุ่มทดลอง รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

                X        แทน         วิธีสอนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

               O2.        แทน         การทดสอบหลังการทดลองในกลุ่มทดลอง รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

          ประชากร คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 6 ห้อง ที่เรียนในรายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2562 จำนวน 142 คน โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

          กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1 และ 6/2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2562 จำนวน 24 คน โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling)

เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล

          1. เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยวิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย จำนวน 4 แผน 18 ชั่วโมง
          2. เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล

                 2.1 แบบวัดผลการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน แบบปรนัย 4 ตัวเลือก
                          (1) แบบวัดผลการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 จำนวน 30 ข้อ
                          (2) แบบวัดผลการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 จำแนกตามแผนการจัดการเรียนรู้ จำนวน 4 แผน ๆ ละ 20 ข้อ

                  2.2 แบบประเมินความสามารถด้านทักษะการคิด โดยวิธีการทางประวัติศาสตร์
                         (1) แบบประเมินความสามารถด้านทักษะการคิด โดยนักเรียน
                         (2) แบบประเมินผลงานนักเรียนโดยครูผู้สอน    

                  2.3 แบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2

การเก็บรวบรวมข้อมูล

          1. ทำการทดสอบก่อนเรียน ผู้วิจัยได้ทำการทดสอบก่อนเรียนกลุ่มทดลองด้วยแบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้
          2. ดำเนินการสอนนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย ที่เป็นกลุ่มทดลองตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ จำนวน 4 แผน เวลา 18 ชั่วโมง (9 สัปดาห์/18 ชั่วโมง สอบกลางภาค/ปลายภาค 2 ชั่วโมง รวม 20 ชั่วโมง)
          3. ทำการทดสอบหลังเรียน ผู้วิจัยได้ทำการทดสอบก่อนเรียนกลุ่มทดลองด้วยแบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 โดยใช้แบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้
          4. ทำการประเมินผลทักษะการคิด จากผลการปฏิบัติงานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย ที่เป็นกลุ่มทดลอง
          5. ตรวจให้คะแนนการทำแบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้ และประเมินผลทักษะการคิดของกลุ่มตัวอย่าง แล้วนำคะแนนที่ได้มาวิเคราะห์เปรียบเทียบทางสถิติ เพื่อทดสอบสมมติฐานและสรุปผลการวิจัย

การวิเคราะห์ข้อมูล

          1. การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 โดยการใช้โปรแกรมสำเร็จรูปวิเคราะห์ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (x̄) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D) และการเปรียบเทียบผลการเรียนรู้ต่อการทดสอบค่าที (T-test Dependent) ได้แก่ 1) ทดสอบก่อนและหลังเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 และ 2) ทดสอบก่อนเรียนในแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ 4 แผน

          2. ประเมินผลความสามารถด้านทักษะการคิด ดังนี้
          2.1 แบบประเมินผลความสามารถด้านทักษะการคิด โดยนักเรียนได้แก่ ค่าเฉลี่ย (x̄) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D) โดยใช้คำถามเป็นมาตราส่วน 5 ระดับ แบบประเมินใช้อัตราประมาณค่ากำหนดเกณฑ์การประเมิน 5 ระดับคะแนน
          2.2 แบบประเมินผลงานโดยครูผู้สอนเป็นแบบประเมินความสามารถด้านทักษะการคิด ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นตามพฤติกรรมที่แสดงออกถึงทักษะการคิด และได้สร้างเกณฑ์การให้คะแนนรูบริคส์ (Rubric) 4 ระดับ ดังนี้  ดีมาก 4 คะแนน ดี 3 คะแนน พอใช้ 2 คะแนน ปรับปรุง 1 คะแนน

          3. การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (x̄) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D) โดยใช้คำถามเป็นมาตราส่วน 5 ระดับ แบบประเมินใช้อัตราประมาณค่า กำหนดเกณฑ์การประเมิน 5 ระดับคะแนน

สรุปผลการวิจัย

          1. ผลการเปรียบเทียบผลการเรียนรู้ก่อนเรียนและหลังเรียน รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ของนักเรียนที่เรียนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ พบว่า คะแนนเฉลี่ยผลการเรียนรู้ของกลุ่มตัวอย่างหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนเมื่อทดสอบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยด้วยสถิติค่าที (T-test Dependent) พบว่า ผลการเรียนรู้ก่อนเรียนและหลังเรียนมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 วิเคราะห์โดยโปรแกรมสำเร็จรูป พัฒนาโดย ปกรณ์ ประจัญบาน

          2. ผลการศึกษาความสามารถด้านทักษะการคิดของนักเรียนที่เรียน โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ผลการศึกษา ดังนี้ 1) การประเมินตนเองของผู้เรียน พบว่า ความสามารถด้านทักษะการคิด โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.52 และเมื่อพิจารณาในรายหน่วยการเรียนรู้ พบว่า แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 ค่าเฉลี่ย 4.51 แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 2 ค่าเฉลี่ย 4.53 แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 3 ค่าเฉลี่ย 4.56 และแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 4 ค่าเฉลี่ย 4.59 และ 2.) การประเมินความสามารถด้านทักษะการคิดโดยครูผู้สอน พบว่า นักเรียนมีความสามารถด้านทักษะการคิด ในระดับดีขึ้นไป ร้อยละ 100

          3. ความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความสามารถด้านทักษะการคิดโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พบว่า ในภาพรวมมีค่าเฉลี่ย 4.54 โดยมีค่าเฉลี่ยมากที่สุดในด้านบรรยากาศในการเรียนรู้ ค่าเฉลี่ย 4.58 รองลงมา คือ ด้านประโยชน์จากการเรียนรู้ค่าเฉลี่ย 4.55 ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ค่าเฉลี่ย 4.53 ด้านเนื้อหาสาระ ค่าเฉลี่ย 4.50

 

QR Code แสดงผลงานการวิจัย
ภาคผนวก QR Code แสดงเครื่องมือการวิจัย
รายการอ้างอิง QR Code แสดงรายการอ้างอิง

คุณชอบนวัตกรรมนี้แค่ไหน

กดดาวเพื่อให้คะแนน

ค่าเฉลี่ย 4.2 / 5. จำนวนคะแนน 5

ให้คะแนนเพื่อเป็นกำลังใจให้ผู้สร้างนวัตกรรม

Share on facebook
แชร์ไปยัง Facebook
Share on twitter
แชร์ไปยัง Twitter
Share on whatsapp
แชร์ไปยัง WhatsApp
Share on print
พิมพ์หน้านี้

แสดงความคิดเห็น